D66 wil 10 nieuwe steden bouwen. Architect Reimar von Meding daagt partijleider Rob Jetten uit die steden in de bestaande stad te bouwen en geeft in een brief aan hem tien suggesties. “Wees realistisch.”
Beste Rob Jetten,
Gaat het lukken om ruimte te maken voor 10 nieuwe steden? Moeilijk voor te stellen. Maar een minderheidskabinet konden we ons ook niet voorstellen. Toch is het de meest realistische optie.
Dingen doen die niemand verwacht én realistisch zijn. Dat kan met de ruimte voor 10 nieuwe steden ook. Je bent hiervoor op zoek gegaan naar nieuwe plekken. Maar de ruimte is juist daar waar je hem het minst verwacht: in de steden die al gebouwd zijn. En het is heel realistisch dat we deze ruimte gaan gebruiken.
1. Wist je dat ongeveer 70 procent van alle huishoudens in een buurt woont die in de naoorlogse periode is gebouwd? En wist je dat dat er echt héél veel ongebruikte ruimte in diezelfde buurten is? Ik bedoel dan niet parken en mooie plekken, maar écht slechte plekken, betonnen vlaktes, waar het vuilnis blijft liggen, waar je in het donker niet wil zijn. En wist je dat als je niets anders doet dan deze plekken overal met nieuwe woningen te verbeteren, dat we daar dan met speels gemak een stad zo groot als Den Haag kunnen bouwen?
2. Wist je dat in diezelfde buurten hoekwoningen staan, die ooit voor een gezin zijn bedacht, maar waar nu nog maar één persoon woont? Als je alleen die hoekwoningen die daar geschikt voor zijn opdeelt in twee passendere woningen, kun je een stad zo groot als Maastricht realiseren.
3. Wist je dat er behalve die hoekwoningen ook tussenwoningen zijn waar hetzelfde voor geldt? Bij alleen die woningen, waar de urgentie groot is én die makkelijk her in te delen zijn, is er ruimte voor alle huishoudens van Enschede.
4. Wist je dat oude portiekwoningen massaal aan renovatie toe zijn om te voldoen aan onze klimaatdoelstellingen? Als je tijdens deze renovaties bij een klein deel de woningen van twee grote drie normale maakt, kun je er heel Nijmegen in kwijt.
5. En wist je dat we zo nu en dan ook de structuur van deze wijken zullen moeten aanpassen? Om ze bestendiger te maken tegen klimaatveranderingen, toe te rusten op duurzame mobiliteit, om ze natuurinclusiever te maken of om het energienet aan te passen. Als je dit doet, ontstaat tegelijkertijd ruimte voor zoveel nieuwe huishoudens dat alle inwoners van Utrecht erin terechtkunnen.
6. Ken je al die onveilige randen van wijken waar geen woningen staan, daarmee ook geen zicht op de openbare ruimte is en we met regelmaat moeten lezen over berovingen, verkrachtingen en allerlei soorten onveilige situaties? Als je die wijkranden beter benut, ontstaat daar in alle buurten bij elkaar ruimte voor heel Rotterdam.
7. Overal in deze buurten staan oude garageboxen. Auto’s passen er al lang niet meer in. Wietplantages wel. Als je alleen garageboxen van corporaties vervangt voor woningen, kan daar een stad ter grootte van Groningen op gebouwd worden.
8. Veel zorgcomplexen zijn verouderd en aan vernieuwing toe. Ze staan vaak op ruime gronden. Als je de vernieuwing van de zorg combineert met regulier wonen, kan er heel Middelburg bij.
9. Overal leiden wijkwinkelcentra een kwakkelend bestaan en nemen veel ruimte in. Als we op deze plekken een beter voorzieningenaanbod én nieuwe woningen realiseren, kan er heel Breda in.
10. En: vroeger of later gaan we allemaal elektrisch rijden. Zorg er nou voor dat dat ook echt gebeurt. Benzinepompen staan nu vaak op gronden van gemeentes en gaan binnen afzienbare tijd allemaal weg. Als je alleen de mooiste locaties in steden gebruikt, komt er heel Almere bij.
Je krijgt dus de ruimte voor 10 nieuwe steden: Nieuw Den Haag, Maastricht, Enschede, Nijmegen, Utrecht, Rotterdam, Groningen, Middelburg, Breda en Almere. Allemaal op plekken waar mensen wonen die er beter van kunnen worden. Je krijgt die steden als je doet wat niemand verwacht: de verbetering van de bestaande stad belangrijk maken. Je hoeft niets anders te doen dan te stoppen met de afleiding, tijd- en energieverspilling die nu in nieuwe uitleggebieden gaat.
Wees realistisch
Help focussen op wat realistisch, belangrijk en maatschappelijk verantwoord is. Je krijgt er automatisch kansen bij om grote en urgente vraagstukken aan te pakken. Een woningvoorraad voor een sterk veranderende demografie en huishoudenssamenstelling. Voldoende woningen die vooral voor meer mensen betaalbaar zijn. De reductie van de uitstoot van CO2. Het beter zorgen voor biodiversiteit. Maar ook een veel integralere kans om Nederland robuust te maken in de omgang met water. Of het nu gaat om onze drinkwaterveiligheid of de veiligheid van het wonen in een kwetsbare delta. Beste Rob Jetten, doe wat niemand verwacht. Wees realistisch.
Met vriendelijke groet,
Reimar von Meding, KAW
Over Reimar
Reimar von Meding is algemeen directeur bij KAW Architecten, een van de grootste architectenbureaus van Nederland. Hoewel het bureau dit jaar 50 jaar bestaat, heeft het nog nooit ‘gebouwd’ in het weiland. KAW deed in de afgelopen jaren meerdere onderzoeken naar het slim gebruiken van de ruimte binnen de bebouwde omgeving. Een van de nieuwste studies luistert naar de naam ‘Ruimte voor de sloot.’
Luister nu naar een uitgebreid interview met Reimar over de brief aan Jetten in podcast Bureau Stoer
Naar aanleiding van bovenstaande brief is Reimar von Meding deze week de hoofdgast in de podcast Bureau Stoer. De podcast is hier te beluisteren. ->
