In Coronatijd dacht aannemer Julian van Dijk out of the box. Of liever gezegd: in de garagebox. Zijn idee? Op die plekken kun je wonen.
De stad verdichten zonder dat welstand of de parkeernorm in de weg zitten, dat klinkt als een mooie droom. Het kan met de BoxWonen Flex, de flexwoning die erop is gemaakt om een garagebox te vervangen. Er is veel belangstelling voor, zegt Van Dijk, van het Deventer aannemersbedrijf VD Ontwerp en Realisatie B.V. “Maar voor ze tekenen willen corporaties de woning eerst kunnen aanraken.”
Opgetrokken uit HSB
‘Het is mooi dat ik hier “uitvinder” genoemd wordt’, lacht hij terwijl hij het octrooi laat zien, dat op naam staat van hem en Tom Oosterhuis van makelaarskantoor MIQA. Het octrooi beschrijft een prefab kelderbak met daarop een demontabele flexwoning, en is toegekend tot 2043.
De woning bestaat uit een kelderbak die wordt ingegraven. Daarin zitten de badkamer en de slaapkamer. Daglicht komt door een lichtbak die aan de voorkant is geplaatst, naast de voordeur. Bovenop de kelderbak wordt een woning met woonruimte en keuken gemonteerd die is opgebouwd uit HSB. “Als het moet kunnen we de productie in onze timmerfabriek opschalen naar enkele honderden per jaar. Voor kleine projecten zetten we ze hier al in elkaar en vervoeren we ze als geheel. Voor grotere projecten maken we hier pakketten die op een vrachtwagen kunnen. Dan zetten we ze ter plekke in elkaar.”
Ontwikkeling
De ontwikkeling van het concept startte aan het einde van de coronatijd. “Toen dachten we: laten we iets nieuws gaan doen. Woningbouwverenigingen vroegen ons of ze iets met garageboxen konden. ‘Kunnen we daar wonen?’ Maar een garagebox is wel erg klein om in te wonen, dus zou je de lucht in moeten. Maar dan moet je een omgevingsvergunning aanvragen en dat wil je niet. Dus moet je de grond in. Toen we dat hadden besloten zijn we gaan ontwerpen.”
Van Dijk is van huis uit stedenbouwkundige en vanuit dat perspectief wil hij iets aan de woningnood doen. Bovendien doet hij graag nieuwe dingen. Omdat hij eigenaar is van VD Ontwerp en Realisatie, krijgt hij daar ook de kans voor. “Hier in het bedrijf zien ze het als mijn hobbyproject. Maar ik neem graag de vrijheid om iets nieuws te ontwikkelen. Als de architect er niet uit komt, dan vind ik het leuk om te gaan puzzelen.”
Verdichting en verplaatsbaarheid
In de stad is veel ruimte voor verdichting. Architect Reimar von Meding liet op dit platform al eens weten dat er binnenstedelijk ruimte was voor de tien steden van Jetten. “Dan heb je het over optoppen en zo”, reageert Van Dijk. “Maar dat is moeilijk vanwege de gemeente. Dat loopt helemaal vast op de parkeernorm. En dat is het mooie aan flexwoningen, die passen al helemaal binnen de bestaande kaders. En omdat het in de plaats komt van een garagebox is het ook geen welstandsding, maar een functiewijziging.”
Bij de ontwikkeling van de woning is dan ook veel aandacht uitgegaan naar de verplaatsbaarheid. “Je moet echt helemaal vastleggen hoe je hem kan verplaatsen, waar de ringen zitten waarmee je hem optilt. Maar er mochten bijvoorbeeld ook geen leidingen van de kelder naar het dak lopen, dat blijft allemaal apart en komt bij elkaar in één verdeeldoos. Alleen de trap gaat kapot als je hem uit elkaar haalt. Het mag niet meer dan tien procent kosten om de woning uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten.”
Garageboxen in corporatiebezit
Julian ziet genoeg kansen om zijn woningen te plaatsen. “We hebben onderzoek gedaan. Er zijn 900.000 garageboxen in corporatiebezit. De bezettingsgraad is ongeveer 70 procent, en ongeveer de helft daarvan bestaat uit huurders. De rest zijn kleine bedrijfjes, mensen die aan hun auto willen sleutelen en dergelijke. De garageboxen worden in ieder geval niet optimaal beunt. En er is geen huurbescherming, je mag mensen heel makkelijk uit een garagebox halen. In Apeldoorn hadden ze binnen een maand geregeld dat iedereen er uit was.”
Aanraken
Geen wonder dat er veel belangstelling is vanuit corporaties. In Deventer waren de plannen in een heel ver gevorderd stadium. “We zouden al gaan bouwen, er was een intentieverklaring. Vanuit de corporatie zat er zelfs een projectteam op. Tot er een nieuwe directeur kwam en toen ging het niet door.”
Een heleboel andere corporaties hebben al locaties, ze hebben er budgetten voor, er zijn offertes en bestekken. Alles staat in de startblokken. “We hebben heel veel pre-orders. Het enige wat we nodig hebben is een handtekening onder de offerte. Alleen willen ze het nog even aanraken”, zegt Van Dijk.
“En ik snap heus wel dat corporaties niet het proefkonijn willen zijn’, gaat hij verder. “Daarom gaan we nu een voorbeeldwoning neerzetten. De kelderbak is al klaar.” Die is gemaakt door Van den Berg Beton, waarmee ze het concept samen hebben ontwikkeld voor verschillende grondsoorten en hoeveelheden grondwater. Die voorbeeldwoning moet in mei van dit jaar worden geplaatst in Deventer.
Zorgwoningen
Een ander project in Nijmegen lijkt nu al van de grond te komen. “Dat is een particulier die een blok huizen verhuurt en op dat perceel staan ook tien garageboxen. Hij heeft onze flexwoningen bij de gemeente aangevraagd als zorgwoning. Alleen die vergunning moet nog rond komen. Het overleg daarover ging goed, maar je weet het niet met gemeenten. Ze kunnen ineens om meer onderzoek vragen.”
In Nijmegen gaat het alleen om levering. De klant heeft zelf een aannemer geregeld die de woningen gaat plaatsen. “Per woning gaat het dan gemiddeld om rond de 65.000 euro. Dat is een gemiddelde, omdat hoekhuizen duurder zijn dan middenwoningen. Als wij de plaatsing verzorgen, inclusief de vergunningen, dan kosten ze gemiddeld zo’n anderhalve ton. Overigens gaan wij die aannemer wel begeleiden bij de eerste woning. Je moet even weten hoe je het goed doet, en wij hebben die kennis in ons hoofd.”
Het woningprobleem
Natuurlijk heeft VD Ontwerp en Realisatie veel geld gestopt in de ontwikkeling van het concept en dat willen ze graag terugverdienen. Maar dat is voor Julian van Dijk niet de enige reden. “Het gaat om tonnen, maar verder is het ook niet zomaar een plannetje. Het zou mooi zijn als het lukt, dan doe je wel iets aan het woningprobleem. Je hebt nu zoveel garageboxen waar niet eens meer een auto in past, misschien een Dafje met zijn spiegels ingeklapt. Daar kun je verder niets mee, maar op die plek zou je wel kunnen wonen.”
