Pexels
De Europese Unie heeft met de herziene Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) een duidelijk signaal afgegeven: het bestaande gebouwenbestand moet sneller verduurzaamd worden. De richtlijn 2024/1275, gepubliceerd in mei 2024 in het Publicatieblad van de EU, verplicht lidstaten om nationale renovatieplannen op te stellen. Voor de Nederlandse bouw- en installatiesector heeft dat directe consequenties.
Nieuwbouw alleen is onvoldoende om de klimaatdoelen te halen. Naar schatting is een groot deel van alle gebouwen in de EU gebouwd voordat strenge energie-eisen golden. Die bestaande voorraad vraagt om een gerichte aanpak, en juist daar komt renovatie om de hoek kijken.
Die verschuiving raakt niet alleen isolatiebedrijven of installateurs, maar de hele keten. Denk aan gevelbekleding, kozijnvervanging en vloerrenovatie. Een partij als www.vanhoudtvloeren.nl speelt daar al langer op in door houten vloeren te renoveren in plaats van te vervangen, een benadering die past bij de circulaire richting die de sector nu inslaat.
Wat de herziene richtlijn concreet verandert
De herziene EPBD verplicht elke EU-lidstaat om een nationaal renovatieplan in te dienen bij de Europese Commissie. Dat plan moet een routekaart bevatten voor het energieneutraal maken van het volledige gebouwenbestand tegen 2050. Lidstaten hebben tot 2026 om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving.
Voor niet-residentiële gebouwen gelden tussentijdse minimumeisen voor energieprestaties. Residentiële gebouwen moeten gemiddeld een bepaald energielabelniveau bereiken, waarbij de exacte invulling per land nog wordt uitgewerkt. De richting is echter onmiskenbaar: gebouwen met slechte energielabels moeten op termijn verdwijnen.
Nederland had eerder al stappen gezet met de verplichting van minimaal energielabel C voor kantoren per 2023. De herziene EPBD breidt dat principe uit naar een veel groter deel van het gebouwenbestand, waardoor renovatieprojecten de komende jaren structureel toenemen.
Gevolgen voor de dagelijkse praktijk in de bouw
Bouw- en installatieprofessionals merken de verschuiving nu al. De vraag naar renovatieprojecten groeit, terwijl nieuwbouw door hoge materiaalkosten en schaarste aan bouwlocaties onder druk staat. Renovatie is daarmee niet alleen duurzamer, maar vaak ook de meest haalbare optie.
Voor aannemers en onderaannemers verschuift het zwaartepunt steeds meer naar bestaande panden. Dat vraagt om andere vaardigheden dan nieuwbouw. Wie een bestaande houten vloer stofvrij kan schuren en vakkundig kan afwerken, bezit een andere expertise dan wie een nieuwe dekvloer aanbrengt. Die specialisatie wordt waardevoller naarmate de renovatiemarkt groeit.
Ook vastgoedbeheerders en architecten zien het speelveld veranderen. Bij renovatieprojecten wordt de leidraad steeds vaker: behoud wat goed is, vervang alleen wat moet. Dat geldt voor constructieve elementen, maar evengoed voor afwerking zoals parketvloeren of natuurstenen vloerdelen.
Circulair bouwen als motor achter de verschuiving
De nadruk op renovatie past in een bredere circulaire ambitie. De Rijksoverheid streeft ernaar dat de Nederlandse economie in 2050 volledig circulair is. In de bouwsector, een van de grootste grondstofverbruikers van het land, is dat een forse opgave die nu al concrete keuzes afdwingt.
Hout speelt in die transitie een bijzondere rol. Het is hernieuwbaar, het slaat CO2 op en het kan bij goed onderhoud tientallen jaren meegaan. Een bestaande eiken of grenen vloer die gerenoveerd wordt in plaats van vervangen, voorkomt zowel afval als de productie van nieuw materiaal.
Partijen die zich richten op vloerrenovatie laten zien hoe dat principe in de praktijk werkt. Het familiebedrijf achter www.vanhoudtvloeren.nl combineert dat circulaire uitgangspunt met meer dan dertig jaar vakmanschap in parketrenovatie, en werkt daarbij met een landelijk netwerk van gecertificeerde parketteurs. Hun aanpak van renoveren boven vervangen sluit direct aan op wat de richtlijn beoogt.
De komende jaren worden bepalend
Met de deadline voor nationale implementatie die in 2026 valt, werkt Nederland aan de vertaling van de Europese eisen naar eigen regelgeving. Dat betekent naar verwachting nieuwe subsidiekaders, aangescherpte labeleisen en extra verplichtingen voor gebouweigenaren. Bouwprofessionals die zich nu al positioneren in de renovatiemarkt, staan straks niet voor verrassingen.
De Europese Commissie houdt op haar website een overzicht bij van de voortgang per lidstaat en de bijbehorende documenten. Voor wie de precieze verplichtingen wil volgen, is dat een bruikbaar startpunt.
Renovatie verschuift van alternatief naar standaard. Voor vakmensen die al ervaring hebben met het opknappen van bestaande materialen en constructies, biedt die verschuiving concrete werkgelegenheid in de jaren die komen.
Meer informatie