Het is een warm bad hoe iedereen in de installatiesector samenkomt op VSK+E, zegt Harm Valk, Senior adviseur bij Nieman Raadgevende Ingenieurs. Maar we moeten ons wel blijven afvragen of iedereen even tevreden is met ons mooie oplossingen als wij.
Fijn hé, de VSK+E. Gezellig met installatietechnici en installateurs onder elkaar. Nog een beetje aanpassen aan al die E-figuren om je heen, maar ach, dat went wel. Je hebt ze toch binnen je bedrijf ook al als collega? Tsja, dat verschil tussen W en E, zo is dat nu eenmaal.
En daar wil ik het dus even met u over hebben. Dat ‘zo is dat nu eenmaal’. Want als er één ding is, één innovatie die broodnodig is, dan is het die wel. We moeten ervan af dat dingen zo gaan, omdat we dat altijd zo gedaan hebben. Je stuurt je auto toch ook niet door alleen maar in de achteruitkijkspiegel te turen? Dat zou wel heel hoge verzekeringspremies opleveren. Nee, we kijken van nature vooruit als mens. Onze ogen zitten niet voor niets van voren! Waarom doen we dat als technicus dan niet?
Het beste voorbeeld? Dat is wat mij betreft hoe de gemiddelde installatie-adviseur en installateur aankijkt tegen een architectonisch en bouwkundig ontwerp, met een houding van “Hoe hebben ze het weer bij elkaar verzonnen?”, maar vooral “Wij lossen het wel weer op”. Daar moeten we vanaf, want het leidt tot suboptimale oplossingen en vooral tot veel te veel techniek. Ja, die stelling durf ik wel aan, in de bulls-eye van technisch Nederland: te veel techniek. Gebouwgebruikers snakken naar minder techniek, naar gebouwen die ‘gewoon’ werken, zonder blazers, brommers en zoemers; zonder knopjes en kastjes en lichtjes; zonder onbegrijpelijke handleidingen; kortom: zonder gedoe! Het is niet voor niets dat ‘installatie-arm bouwen’ zo’n hype is onder architecten en zo veel respons krijgt van opdrachtgevers. De installatie als noodzakelijk kwaad; ze zijn het liever maar kwijt. Vraag thuis maar na!
Maar we hebben toch zoveel moois in de aanbieding! Kijk maar rond op deze VSK+E! Hoe heeft het zo mis kunnen gaan, waarom zijn ‘ze’ er niet blij mee? Daarvoor kijk ik toch even in die achteruitkijkspiegel.
Ik kom uit een tijd waarin de bouwkundige aannemer en de installateur aparte bouwvergaderingen hadden met de opdrachtgever. Die disciplines werden zorgvuldig gescheiden. Het honorarium van de adviseur werd primair bepaald door de installatiesom: hoe meer installaties, des te hoger de verdienste. Dat leidde tot afstand en onbegrip. De mannen (alleen maar mannen) van de installatiediscipline spraken hun eigen geheimtaal, met termen als ‘latente warmte’, ‘blind vermogen’ en ‘cosiunus-phi’. Vaak kwam het best goed, dankzij een flinke dosis overdimensionering. En de architecten en de bouwers, die lieten het zich aanleunen. Hun ontwerpfouten werden niet benoemd. Ze kregen (en krijgen) prijzen voor hun glaspaleizen. De installateur lost het wel op. En dat deden we.
Maar die houding, die benadering is niet houdbaar. Letterlijk niet duurzaam. Dan lopen we de komende jaren vast. We kunnen de stijgende koellast niet blijven wegkoelen. De energie die dat kost, vergroot onze problemen, de materialen waarmee we dat moeten oplossen worden alsmaar schaarser, om maar niet te zwijgen van de mannen en vrouwen die dat moeten maken. Daar hebben we er nu al veel te weinig van.
Het moet anders! Het moet samen. Installateur, kruip uit je schulp! Adviseur claim je rol!
Stuur de architect terug naar de tekentafel (sorry, workstation, BIM-model of digital twin). Accepteer niet dat het ontwerp leidt tot onbeheersbaar comfort. Natuurlijk, we klimatiseren graag, maar wel binnen haalbare kaders. Pik het niet meer dat opdrachtgevers weigeren om zonwering toe te passen. Zoek samen naar oplossingen: technisch (tussen het glas, dan waait het niet kapot) of met overstekken in het ontwerp; ja, dat ziet er anders uit, maar kan ook mooi zijn, dat zou juist de uitdaging van de architect moeten zijn.
Vanaf nu doen we het samen! Collegiaal. Net zoals die W-ers en E-ers het in de installatiebedrijven steeds beter samen rooien. Dat kan met die bouwers ook. Gaan wij volgend jaar ook naar de Bouwbeurs, komen zij over twee jaar naar ‘onze’ VSK!
