Verduurzamen kan niet zonder te kijken naar het net. De oproep aan netbeheerders: stop met vage verwachtingen en start met gedeelde verantwoordelijkheid, transparantie en wederzijds vertrouwen, schrijft Simon Verduijn, adviseur bij Endule.
Sturend leiderschap richt zich op controle, regels en het stellen van kaders. De leider neemt beslissingen top-down en verwacht dat anderen zich aanpassen. Kijken we naar de rol van netbeheerders, dan lijken zij vooral sturend te opereren. Op basis van eigen rekenmodellen en interne criteria bepalen zij of een aansluiting mogelijk is, zonder volledige transparantie naar bouwers en corporaties. Dat creëert een hiërarchische dynamiek, waarin marktpartijen weinig invloed hebben. De focus ligt op risicobeheersing en het bewaken van het net, in plaats van op het faciliteren van oplossingen of het draaiend houden van de samenleving.
Dienend leiderschap is fundamenteel anders. Dat draait om samenwerking, het wegnemen van obstakels en het versterken van anderen zodat zij hun doelen kunnen bereiken. Transparantie en gedeelde verantwoordelijkheid staan daarin centraal.
Wat ontbreekt op dit moment? Dienend leiderschap zou betekenen dat netbeheerders actief meedenken over oplossingen, data delen en flexibiliteit tonen om projecten mogelijk te maken. In plaats van: “nee, het kan niet,” zouden zij zich kunnen afvragen: “hoe kunnen we het samen wél mogelijk maken?” En ondertussen samen werken aan structurele oplossingen.
Op dit moment positioneren netbeheerders zich vooral als sturende leiders. Zij hanteren hun eigen normen en processen. De communicatie is beperkt en weinig transparant. De focus ligt op het beschermen van het systeem, niet op het faciliteren van de energietransitie.
Maar wat als netbeheerders opschuiven richting dienend leiderschap? Meer openheid, meer samenwerking, meer oplossingsgerichtheid? Dan kan de energietransitie in een stroomversnelling komen. Dan creëren we weer een energiesysteem dat in dienst staat van de samenleving — in plaats van een systeem dat draait op het eigen belang.
Simon Verduijn is adviseur bij Endule.
In het kader van wederhoor hebben we Netbeheer Nederland om een reactie gevraagd. De brancheorganisatie voor netbeheerders in Nederland onthoudt zich van commentaar.
Te gast in Bureau Stoer
Eerder zat de auteur van dit artikel Simon Verduijn als gast aan tafel bij aflevering 4 van de wekelijkse podcast Bureau Stoer van dit platform. Benieuwd naar dat verhaal? Lees of luister dat via deze link ->
Meer lezen over netcongestie? Bekijk dan onze dossierpagina ->
