“Ik ben universitair geschoold, maar ik kan niet onthouden aan welke kant van de kraan warm en koud zitten”, vertelt Robert Boots. Hij is een aantal jaar geleden gediagnosticeerd met ADHD, en toen snapte hij ineens waar hij zijn hele leven lang al tegenaan liep. Nu wil hij iedereen uitleggen wat neurodiversiteit is en hoe het onderwijs beter kan.
Met name in het MBO moet er volgens Boots veel meer aandacht komen voor mensen die kennis anders opnemen dan de gemiddelde persoon. “Iedereen is anders, daar zou het techniekonderwijs rekening mee moeten houden.”
Ezelsbruggetjes
“Je moet je realiseren dat iemand heel intelligent is, maar toch iets niet kan onthouden”, zegt Boots. “Ik moet bijvoorbeeld ezelsbruggetjes gebruiken. Wereldkampioen. WK, dat geeft de plaats aan van warm en koud als ik voor een kraan sta.”
Boots pleit voor een heel andere manier van lesgeven. Hij hoort van leerlingen dat ze na een hele dag les helemaal verzadigd zijn. “Hun hoofd zit vol, en ze snappen het nog steeds niet, of kunnen het niet onthouden. Als ik ze in 3 à 4 uur iets uitleg, dan zeggen ze: ‘Ik snap het, mijn hoofd is fris en ik vergeet het nooit meer’.”
Tegelijk praktijk en theorie
Het valt Boots bijvoorbeeld op dat er binnen het techniekonderwijs steeds meer digitale en online lessen worden gegeven. “Er wordt nu zelfs gestart met volledig digitale examens met alleen maar multiplechoicevragen”, zegt hij. “Daarbij is her helemaal geen ruimte voor interpretatie.” Dat is volgens hem vragen om problemen voor mensen die net iets anders kijken, denken en leren dan de gemiddelde persoon. “Veel mensen met ADHD, dyslexie of autisme, die halen dat niet!”, benadrukt hij. “Zij moeten soms meer dan twee keer examen doen. Zo worden mensen uitgesloten die we hard nodig hebben in de sector.” Het zet volgens Boots de benodigde kennis heel ver af van de praktijk, terwijl volgens hem praktijk altijd goed moet worden verbonden aan de theorie. En andersom.
Praktijk en theorie worden in het huidige onderwijs apart gegeven. “Soms zit er wel twee weken tussen theorie- en praktijklessen over hetzelfde onderwerp”, gaat Boots verder. “Dat werkt niet, dan is iedereen alles alweer vergeten. Je moet theorie en praktijk juist tegelijk geven en ze aan elkaar verbinden.”
Tien minuten uitleg
Zelf werkt hij dan ook helemaal vanuit de praktijk, met praktische voorbeelden en een heel duidelijke praktijkopstelling. In die opstelling zijn verschillende soorten warmtepompen gemonteerd op een achterwand. De buitenunits zijn gemonteerd op een bakstenen achterwand. De binnenunits en de cv-ketel hangen op de grijze achtergrond van een cv-ruimte of bijkeuken, en de warmteafgifte op gekleurde achtergronden die de verschillende kamers voorstellen. Zo is zonder enige uitleg voor iedereen duidelijk wat waar hangt. “Iemand die niet technisch is kan ik hiermee in tien minuten uitleggen welke typen warmtepompen er zijn en hoe ze werken.”
De praktijkopstelling heeft hij intussen verkocht aan een MBO-opleiding in Roermond. Daar wordt die nu daadwerkelijk ingezet in het onderwijs. Boots hoopt dat de opstelling daardoor nog verbeterd kan worden, want er zijn altijd weer uitzonderingen en mensen die een andere uitleg nodig hebben.
Boots is ervan overtuigd dat je de uitleg aan die ene neurodivergente leerling meeneemt in je volgende klassikale uitleg, dat dan zal blijken dat de hele klas hier profijt van heeft. “Dat maakt de kennisoverdracht inclusiever, maar de tijd van iedereen wordt efficiënter benut. En dat is wat we willen in het onderwijs. Toch?”
Komende vrijdag geeft Robert Boots op VSK+E een presentatie over hoe het installatieonderwijs beter kan.
Meld je hier gratis aan.
