Onderstaande bijdrage is van een externe partij. De redactie is niet verantwoordelijk voor de geboden informatie.

Emissieloos bouwen start bij het laden: de heftruck als makkelijkste winst

Pexels

Wie aan emissieloos bouwen denkt, ziet een elektrische graafmachine of een kraan met accupakket voor zich. Dat zijn de machines die de vakbladen halen.

Toch staat de machine die het snelst emissievrij kan, vaak gewoon op het laadplein. Bij de bouwmaterialenhandel, de installatiegroothandel, de bouwhub aan de rand van de stad en op de bouwplaats zelf: de heftruck.

Bij graafmachines is elektrisch nog een investering met vraagtekens. Bij heftrucks is het al decennia gangbare techniek, en dat maakt een groot verschil voor wie nu moet kiezen.

Opdrachtgevers vragen steeds vaker om schoon materieel

Het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) verbindt inmiddels ruim 160 partners: het Rijk, provincies, gemeenten, semipublieke organisaties en brancheverenigingen. Volgens de Kamerbrief over de SEB Uitvoeringsagenda 2026-2027 van 1 juni 2026 gaan die partners vanaf 2028 lichte machines standaard emissieloos uitvragen in hun projecten.

Die verschuiving is al zichtbaar. Volgens cijfers die in september 2026 naar buiten kwamen, vraagt 63 procent van de aangesloten opdrachtgevers schoon materieel volledig uit en doet nog eens 30 procent dat gedeeltelijk.

De subsidieregeling voor schoon en emissieloos bouwmaterieel heeft sinds de start in 2022 geleid tot ongeveer 4.300 duurzamere machines. Wie inschrijft op overheidswerk, merkt dat dus nu al in de eisen.

Er wordt ook echt gecontroleerd

Lange tijd was een SEB-eis vooral een vinkje in de inschrijving. Dat verandert.

In een pilot werden 17 projecten gecontroleerd. Bij 7 projecten werd aantoonbaar aan de eisen voldaan, bij 5 niet, en bij 4 was er te weinig informatie om een oordeel te geven.

Opvallend is dat bijna alle gecontroleerde machines wel modern waren: 43 van de 46 hadden een recente emissiestandaard. Het probleem zat dus minder in het materieel zelf en meer in de vraag of je kunt aantonen wat er op de bouwplaats rijdt.

Waarom de heftruck vooraan in de rij staat

Het programma SEB mikt in 2030 op een stikstofreductie van 60 procent ten opzichte van 2018. Met de huidige koers komt het programma uit op 48 tot 54 procent.

Dat gat moet ergens vandaan komen. Machines waarvoor al een volwassen elektrisch alternatief bestaat, zijn dan logische kandidaten om als eerste over te zetten.

Voor de heftruck geldt dat bij uitstek. Elektrische heftrucks zijn er tegenwoordig in uitvoeringen die ook buiten werken, op een ruw bouwterrein of een open opslagplaats waar vroeger alleen diesel kon. Motrac levert bijvoorbeeld de Linde X-serie, die is ontwikkeld om de trekkracht van een diesel- of lpg-heftruck te evenaren.

Binnen was het al geregeld, buiten volgt

Voor binnenruimten is de lat al jaren hoog. Sinds 1 juli 2020 geldt in Nederland een wettelijke grenswaarde voor dieselmotoremissie van 10 microgram per kubieke meter.

Groothandels met een overdekte uitgifte of een magazijnhal hebben daardoor vaak al elektrisch materieel binnen. De dieselheftruck die buiten bij de bouwstoffen of de stalen buizen rijdt, bleef meestal staan.

Precies die machine komt nu in beeld. Zeker wanneer dezelfde heftruck ook meegaat naar een project, of wanneer de groothandel levert aan aannemers die zelf SEB-eisen moeten nakomen.

Laden is de echte puzzel

De Kamerbrief noemt laadinfrastructuur als een van de belangrijkste randvoorwaarden voor de emissieloze bouwplaats. Dat geldt op het eigen terrein net zo goed.

Een heftruck laadt meestal ’s nachts of in de pauzes, op dezelfde momenten als elektrische bestelbussen en vrachtauto’s. Op veel bedrijventerreinen is een zwaardere netaansluiting niet zomaar te krijgen.

Het batterijtype speelt hier mee. Lithium-ion kan tussendoor worden bijgeladen en heeft geen aparte laadruimte met ventilatie nodig, wat het makkelijker maakt om pieken te spreiden.

Waar je mee begint

Maak een lijst van al je interne-transportmateriaal, met per machine de aandrijving, het bouwjaar, de draaiuren en of hij binnen, buiten of op projecten werkt. Dan zie je meteen welke dieselheftruck als eerste aan de beurt is.

Leg die lijst daarna naast je laadplan en naast de eisen van je belangrijkste opdrachtgevers. Wie dat nu doet, staat er in 2028 niet van te kijken als de uitvraag standaard emissieloos wordt.

Meer informatie