Pim van Meer verzorgt een sessie op de Dag Van De Projectontwikkeling, waar projectontwikkelaars, gebiedsontwikkelaars, woningcorporaties en ontwikkelende beleggers samenkomen. Het thema van de dag is Lef en Leiderschap, maar volgens Pim komen we er daarmee niet.
De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekholt-O’Sullivan, opende de Dag Van De Projectontwikkeling met een vraag die eigenlijk de hele dag had mogen blijven hangen: als we zelf zeggen dat dit een crisis is, waarom handelen we dan niet alsof het een crisis is?
Dat vond ik sterk. Omdat daar meteen alles in zit. Niet de gezelligheid, niet de framing, niet de nette bestuurlijke omtrekkende beweging – maar gewoon de kern. Als het echt crisis is, dan moet je er naar handelen.
Precies daar zat voor mij de spanning van de De Dag Van De projectontwikkeling. De titel van onze sessie was haast slechte humor: lef, data en digitaal leiderschap. Want juist nu, in een tijd van personeelstekort, woningtekort, stikstof, stapeling van ambities, netcongestie en sociale druk, doen we nog te vaak alsof we de crisis kunnen oplossen zonder wezenlijk te veranderen wat we doen. En ja, digitalisering is daarvoor slechts een middel.
Maar wel het moedermiddel.
Lef en leiderschap, de toch slimme titel van de bijeenkomst dit jaar, hadden we vorig jaar ook. En het jaar daarvoor. En ik twijfel er geen seconde aan dat er in de keten genoeg slimme, aardige en moedige mensen rondlopen. Dus als die problemen er nog steeds zijn, dan moeten we misschien eerlijk genoeg zijn om te zeggen dat het niet alleen daaraan ligt. De wereld is complexer geworden. En met die complexiteit moet je iets.
Ik ben die dag ook naar een sessie van de TU Delft geweest over leiderschapskwaliteit. Daar kwam het er in de kern op neer dat we elkaar beter moeten begrijpen. En laat ik meteen zeggen: ik ben het daar helemaal mee eens. Op de Dag van de Projectontwikkeling gaat het sowieso vaak over elkaar ontmoeten, leren kennen, verbinden, een beetje lief zijn voor elkaar. Ik ben absoluut niet tegen kroelen. Integendeel. Ik vind dat er in de keten nooit genoeg wordt gekroeld.
Alleen: ik denk niet dat dat het probleem oplost.
Sterker nog, als kroelen het probleem had opgelost, dan zaten we hier niet. Het is niet zo dat er te weinig koffie wordt gedronken, te weinig handen worden geschud of te weinig begrip voor elkaar is uitgesproken. Dat gebeurt volop. Dus als de crisis blijft bestaan, dan ligt het blijkbaar niet aan een tekort aan goede bedoelingen.
Wat nieuw is, is de data.
Wat nieuw is, zijn de inmiddels bewezen digitale technieken.
Wat nieuw is, is dat we eindelijk de middelen hebben om complexiteit niet alleen te bespreken, maar ook objectief te maken.
Dat zag ik juist heel mooi terug in de sessie die ik zelf deed met Blauwhoed en woningcorporatie Ymere. Daar ging het er niet om dat wij elkaar zo goed begrepen omdat we zo warm en menselijk zaten te kroelen. Nee, wij begrepen elkaar goed omdat we naar elkaars informatiebehoefte hadden geluisterd en vervolgens knetterhard ons best hadden gedaan om de taal die wij spreken uniform te maken.
Dat is namelijk heel belangrijk als je elkaar wilt begrijpen. Maar het is zelfs voorwaardelijk als je computers wilt gebruiken om complexere opgaven te helpen oplossen.
En die opgaven gaan we alleen maar complexer maken. Niet omdat ik denk dat de mensheid zichzelf graag pijn doet, maar omdat we meer duurzaamheid willen, meer sociale impact, betere wijken en betere keuzes. Daar ben ik het zelfs van harte mee eens. Alleen moet je die extra complexiteit wel kunnen dragen. En dat lukt niet meer op plat tekenwerk en domme Excellen alleen.
Oh ja, ik mocht trouwens van de cabaretier in de grote zaal niet meer zeggen dat we datagedreven besluiten moeten nemen. Hij vond dat de digitalisering langzaam onze wereld overneemt. Eerlijk gezegd: daar ben ik het deels zelfs mee eens. Ik heb op LinkedIn na nauwelijks sociale media, dus ik ben de laatste die alles wil digitaliseren om het digitaliseren. Maar om in een zaal met duizend mensen te roepen dat digitalisering eigenlijk ongemakkelijk is, terwijl ik daarna in een kleine zaal aan bestuurders sta uit te leggen dat dit precies het moment is om digitalisering te omarmen en actief te sturen op volledigheid, kwaliteit en uniforme taal – ja, dat voelde toch wat scheef.
Want mensen maken fouten.
Dat is niet erg, maar tegelijkertijd voelt het voor veel mensen mega ongemakkelijk als de computer zegt dat de vierkante meters niet kloppen. Of dat de huurpunten niet uitkomen. Of dat de data niet volledig is. Maar waarom doen we daar zo moeilijk over? We gingen ooit transparanter werken zodat we eerder problemen konden zien. Maar nu we ze inderdaad eerder zien, wordt het ineens spannend.
Dat snap ik ergens ook wel. Voor mij was dit ooit ook nieuw. Dus ik leg het graag drie keer uit. Maar ik vind ook dat het verdomd lang duurt. En ik zie ook dat er nog steeds meer animo is voor de leuke, grappige verhalen dan voor het verhaal dat zegt: jongens, we moeten echt anders gaan besluiten.
Niet voor mezelf.
Maar voor mijn kinderen.
Want als ik over tien jaar moet uitleggen dat we het niet opgelost hebben terwijl we de oplossingsrichting wel kenden, dan is dat geen gebrek aan kennis, maar het gebrek aan de moed om de status quo ter discussie te stellen. De status quo ter discussie stellen en zeggen dat besluiten nemen op plat tekenwerk en domme excellen niet meer genoeg is – dát is lef en leiderschap.
