De schorsing van borger BK is grotendeels van tafel, waardoor hun ruim 1200 lopende projecten door kunnen. Dat heeft de rechtbank van Utrecht bepaald. In het kort geding dat aangespannen was door de borger, ging het nauwelijks over de kwaliteit van borging zelf.
In het kort geding stonden Apexion, leverancier van BKapp, en kwaliteitsborger BureauBK tegenover elkaar. Het pleidooi van BK richtte zich er vooral op dat er een heel zwaar middel was ingezet – schorsing – terwijl daarvoor niet de juiste procedures waren gevolgd. Terwijl problemen die waren geconstateerd voor een deel ook te wijten waren aan Apexion zelf. BK wilde dan ook dat de schorsing werd opgeheven, zodat ze door kunnen met de 1200 projecten waarvoor ze werken. “We hebben elke dag huilende mensen aan de telefoon”, zei borger Frank van Veen, die via een beeldverbinding in de rechtszaal aanwezig was.
“Ons huis is half afgebouwd, en nu kunnen we niet verder”, vertelde een van de gedupeerden in de pauze. “Terwijl we gewoon een borger hebben gekozen die werd aanbevolen door de overheid”, vult een ander aan. Intussen kunnen deze mensen opgelucht ademhalen, want een dag na de zitting heeft de rechter in haar uitspraak bevolen dat alle handhavingsmaatregelen direct moeten worden opgeheven.
Blunder met opzet
Het grote probleem waar het in deze zaak om draaide, was een stukje software dat door BK wordt gebruikt, Checkpoint, om stukken in te leveren bij BKapp. Dat bleek uit het pleidooi van de gedaagde partij. Deze software werkte een tijd niet goed samen met BKapp, waardoor stukken ontbraken en de borging dus niet goed controleerbaar en herleidbaar was. Om de schorsing op te heffen, moet BK de bedrijfsvoering op orde krijgen en alles zichtbaar maken in de applicatie, zo pleitte de raadsman. “Dat is wat moet gebeuren, de rest zijn rookgordijnen.” Hij maande BK dan ook het mediationaanbod dat er lag te accepteren, zodat ze dit probleem gezamenlijk konden oplossen.
Flip van der Linden, ontwikkelaar en technisch directeur van Apexion, ging er vervolgens wat harder in. Hij noemde Checkpoint van BK expliciet sjoemelsoftware, een opmerking die bepaald niet werd gewaardeerd door de rechter. Verder betoogde hij dat uit data-analyses was gebleken dat bij deze borger lang niet op alles werd geklikt dat noodzakelijk was voor een goede borging, en dat ze ‘wankele processen’ hebben. Hij zei ook dat het gebruik van Checkpoint “weliswaar een blunder is, maar wel een die met opzet is gemaakt.”
Koppeling tussen BKapp en Checkpoint
Daarop mocht Frank van Veen van BK weer reageren. Daar kwam weer een andere aap uit de mouw. BK had Checkpoint een jaar geleden laten ontwikkelen omdat BKapp niet goed functioneerde, zo gaf Van Veen aan. Met Checkpoint hadden ze tenminste nog een backup als er weer stukken kwijtraakten bij het uploaden naar de applicatie. Vervolgens bleek ook nog dat Apexion het ontwikkelen van Checkpoint had gefaciliteerd door een API ter beschikking te stellen.
Tegen de tijd dat Apexion de problemen met BKapp had opgelost, in mei dit jaar, was BK afhankelijk geworden van Checkpoint, omdat alle informatie erin stond. Het maakte hun werk een stuk sneller. Alleen werkte intussen de koppeling tussen Checkpoint en BKapp niet meer naar behoren.
Zero tolerance
Intussen werd dit alles onder druk gezet door de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB), die de eisen voor borgers steeds strenger maakt. Ook dringt de organisatie de instrumentleverancier naar een zero-tolerancebeleid. Die leverancier moet namelijk als politieagent optreden en er dus op toezien dat alle procedures worden gevolgd. Apexion gaf in de zaal aan dat ze die hete adem in hun nek voelden en dat ze bang waren dat TloKB actie tegen hen zou ondernemen als ze niet streng opstraden tegen BK. En als dat gebeurde, dan zouden er nog veel meer projecten stil komen te liggen dan die 1200.
Borger Van Veen bezwoer overigens dat hun Checkpoint nu perfect werkt en dat alle ontbrekende informatie snel op de juiste manier kan worden toegevoegd in de BKapp, met alle logs en metadata, zodat alles weer controleerbaar en herleidbaar is. “Alles staat in Checkpoint, Checkpoint werkt perfect”, zei Van Veen. Die overigens ook bereid was om zijn software uit te faseren, ook al zou dat voor hen moeilijk zijn.
Niet de kwaliteit
Zo ging deze zaak op geen enkele manier over de daadwerkelijke kwaliteit van borging, maar alleen over het gebruik van software. Die was bij de invoering van de Wkb nog niet perfect. En dat is niet verwonderlijk. Want in software zitten nu eenmaal bugs en onvolkomenheden, waardoor het niet werkt zoals het hoort. Daar liep de klant tegenaan, en die probeerde daar weer mee om te gaan door eigen software te schrijven. Dat was misschien geen heel goed idee, omdat die software natuurlijk ook weer met bugs en problemen komt. Maar de reactie is wel begrijpelijk.
Het vonnis
De rechter voelde dit perfect aan, en stelde na afloop van de zitting voor om nog eens met TloKB te overleggen of dit niet in der minne kon worden geschikt. Ze stuurde erop aan dat de schorsing gedurende een week zou worden omgezet in een waarschuwing. In die week kon Checkpoint zich dan bewijzen en BK kon voldoen aan de eisen. Helaas was in de korte pauze niemand van TloKB bereikbaar die deze beslissing kon nemen. De verdediging voelde best voor het voorstel, maar durfde dit niet aan zonder de steun van TloKB.
De rechter had de duidelijke indruk dat de uitspraak in het voordeel van BK zou uitvallen, zo waarschuwde ze Apexion. Vooral omdat ze vermoedde dat de procedures die hebben geleid tot de schorsing niet goed zijn gevolgd. Die uitspraak zou Apexion wel eens in de problemen kunnen brengen met TloKB. Een dag later is die uitspraak er, precies zoals de rechter al had verwacht.
