Zijn fabriekswoningen mooi? Tot voor kort twijfelde ze daaraan, maar sinds ze CEO is bij Plegt-Vos is ze erdoor ‘begeistert’. Interview met Marieke Mentink die al langer rondliep met een unheimisch gevoel. “Het ontwikkelen van betaalbare én kwalitatief goede gebieden is onrendabel. Het is tijd voor boter bij de vis.”
Nou en of Marieke Mentink nieuws van de dag heeft. “Vandaag rollen de eerste testmodules van de band voor de legeringsgebouwen voor Defensie”, vertelt ze op een doordeweekse ochtend. “We maakten daar eerst een mockup van. Een doorinnovatie van de producten die we al langer ontwikkelen. Nu worden ze dus echt geproduceerd van hout en staal. Daar kan ik heel blij van worden.”
Hengelo. Dit is het hoofdkantoor van Plegt-Vos. Vanuit haar kamer kijkt Mentink uit op de binnenstad. Knus is te veel gezegd, een beetje aankleden mag ze deze ruimte nog wel. “…Ik heb al wel een paar schilderijen aan de muur”, lacht ze… “Diegene achter de flipover vind ik heel mooi: een intuïtief schilderij met aandacht voor de ontmoeting.”
Ze wijst op het gestructureerde patroon onder een laag van abstractie: “Dat is hoe ik ben. Ik hou van dingen organiseren, want als je dingen goed organiseert en overdenkt, ontstaat er veel ruimte voor creativiteit.”
Mentink (41) praat met een zacht fluwelen stem en oosterse tongval. Haar woorden rollen als netjes geproduceerde bouwdelen uit een ‘zinnenfabriek’. Alsof ze over elke paragraaf heeft nagedacht. Dat heeft ze misschien ook wel, maar de kersverse ceo is nadrukkelijk geen oneliner-machine, ze heeft iets te vertellen.
De reactie van Job Dura
Niet voor niets werd ze in 2022 door Cobouw uitgeroepen tot bouwvrouw van het jaar. Niet voor niets was ze tot voor kort directeur bouw en vastgoed bij Dura Vermeer. Tot Theo Opdam, directeur-eigenaar en voormalig CEO van Plegt-Vos, haar benaderde om hem op te volgen.
De gesprekken met Opdam gingen al snel over leiderschap, cultuur en over missie gedreven werken. Mentink: “Daarop klikten wij enorm… En ik zei nog dat ik industrieel bouwen vooral als een middel zie. Hij ook.”
Toen moest ze nog wel langs Job Dura (voormalig bestuursvoorzitter en nu lid van de Raad van Bestuur) om te vertellen dat ze Dura Vermeer zou gaan verlaten. Een spannend moment. “Maar zijn reactie was echt mooi: ‘Jammer voor ons, maar een mooie stap voor jou… Ik gun je die van harte’,” zei hij.
Inmiddels staat ze vier maanden aan het roer van Plegt-Vos. Geen spoor van spijt, ze is nog enthousiaster dan toen ze begon. “Deze baan is zó leuk…. Ik heb echt het gevoel dat ik hier impact kan maken”, zegt ze in de nieuwste aflevering van de podcast Bureau Stoer.
Waar ben je vooral zo enthousiast over?
“Ik kom natuurlijk iets meer vanuit de ontwikkelhoek, dus ik wil graag hele mooie en goede gebieden maken. De afgelopen vier maanden heb ik ontdekt dat industrieel bouwen daar een nog veel grotere drijvende kracht achter kan zijn. Ik ben echt begeistert door wat er allemaal al kan. Betaalbaar bouwen gaat hier samen met behoud van kwaliteit. Ik ben daar echt van onder indruk geraakt.”
Ineens ben je van industrieel bouwen gaan houden?
“Nou ja. Ik wist dat het een goede oplossing was, met name als het gaat om betaalbaar en duurzaam bouwen. Maar ik stelde er ook altijd mijn vraagtekens bij? Zijn industriële huizen nou echt mooi?”
En?
“Nou, ja dus. Als ik zie wat er nu al van onze band afrolt en onze ontwikkelplannen zie… We kunnen al zoveel mooie architectonische details maken… En dat kan nog betaalbaar ook. Heel gaaf.”
Jij zegt ‘ik kan hier impact maken’. Hoe?
“Mijn drive is goede gebieden maken, maar dat is eigenlijk onrendabel. Om dat goed te doen, moet je dat subsidiëren vanuit de vrije sector (de dure en middeldure woningbouw). Dat laat direct zien hoe fragiel het systeem is. Er hoeft maar iets te gebeuren en het loopt vast, dat unheimische gevoel had ik al langer.”
Het interview gaat onder de foto verder
Marieke Mentink voor het schilderij dat symbool staat voor wie zij is.
Hoe ontwikkel je een goed gebied?
“Dat begint bij de vraag welk leven je er wilt creëren. Hoe wil je dat mensen daar gaan wonen? Wat wil je dat er ontstaat? Wat moet het toevoegen aan de stad, de wijk of aan de buurt? En vervolgens maak je plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en bedenk je hoe de woningen ten opzichte van elkaar staan gesitueerd. Ik sta achter het feit dat we 70 procent betaalbaar moeten bouwen, want er is een groot tekort in die categorie. Maar ik zie dit soort ontwikkelingen steeds vaker vastlopen, omdat het financieel niet haalbaar is. Vervolgens gaan we bezuinigen op kwaliteit. Dat moet echt anders.”
Wat moet er anders?
“In 2030 moet de helft van de nieuwbouw industrieel vervaardigd zijn. Als je dat als overheid zegt, vind ik dat je boter bij de vis moet doen. Hoe? Kijk naar de grootschalige woningbouwgebieden en stimuleer industrieel bouwen via subsidies.”
Een subsidie voor fabrieksbouwers?
“Nee, ik zie het meer als een pakketje, waarmee je je totale gebiedsontwikkeling van de grond krijgt, waarmee je de ontsluiting regelt of de kwaliteit van een gebied waarborgt. Dus niet als iets dat naar de industriële bouwer moet, maar wel met industrieel bouwen als randvoorwaarde.”
Stuit dat niet op verzet van ‘traditionele bouwers’?
“Dat vind ik een non-discussie. We moeten veel meer bouwen dan we nu doen. Als je de renovatie optelt bij de nieuwbouw, moeten we de productiecapaciteit meer dan verdubbelen. Nu al zien we dat we het niet redden.”
Veel woningbouwfabrieken draaien onder hun kunnen. Hoe zit dat bij jullie?
“Dit jaar produceren we een kleine 2000 woningen per jaar en ook komend jaar ziet het er goed uit. We zien wel dat veel projecten doorschuiven, daar zit de onzekerheid in.”
Het dilemma van de industriële bouwers. Baal je soms niet van je fabriek?
“Nee, helemaal niet. Plegt-Vos doet namelijk nog veel meer. We ontwikkelen, bouwen deels traditioneel en doen ook nog infrawerkzaamheden. Bovendien geloven wij in onze fabrieksmatige aanpak… Kijk wat er nu allemaal in Iran aan de hand is. De bouwkostenindex schiet omhoog, maar onze prijsontwikkelingen lopen significant achter. Dat is heel positief en ook wat we verwachtten en waarom we het doen, maar het is ook fijn dat het dan nu naar je toekomt.”
Met zachte woorden vraag je aandacht voor de goede zaak. Sta je altijd vrolijk op en ga je altijd vrolijk naar bed. Ik bedoel. Zit er nergens een stukje frustratie of ongeduld, omdat het niet opschiet met ‘al die woningbouwbeloften’?
“Ik ben van de verbinding, maar kan ook eerlijk zijn en direct. Ik durf mensen te challengen en ergens op aan te spreken, want er moeten gewoon dingen gebeuren… Maar het is geen agressief debat. We hebben elkaar nodig om de woningbouwopgave op gang te krijgen.”
Dit interview is een bewerkte versie van het interview met Marieke Mentink in de podcast Bureau Stoer. Het hele interview is hier te beluisteren.
